อินเดียผงาด!! จัดประชุมพันธมิตร SCO แสดงฉันทามติเอเชีย ร่วมมือด้านความมั่นคงต้านก่อการร้าย

0

เนื่องจากอินเดียรับบทบาทเป็นประธานของกลไกพันธมิตรเซี่ยงไฮ้ ได้จัดการประชุมครั้งสำคัญท่ามกลางสถานการณ์ตึงเครียดของสงครามรัสเซีย กับสหรัฐและนาโต้ ที่ไม่ประกาศอย่างเป็นทางการ แม้เนื้อหาการประชุมจะเน้นหนักไปที่ความร่วมมือของเอเชียในการต่อต้านการก่อการร้าย ที่เกี่ยวข้องกับอาฟกานิสถานเป็นหลัก แต่ก็มีประเด็นวิกฤตยูเครนซึ่งไม่มีการเปิดเผยในรายละเอียดแต่อย่างใด

ด้านนักวิเคราะห์ฝั่งจีนมองว่าเป็นสัญญาณของความตื่นตัว รับมือกับสถานการณ์อ่อนไหวท่ามกลางบรรยากาศสงครามเชิงพื้นที่และสงครามเศรษฐกิจที่ก่อความผันผวนทั่วโลก

วันที่ 18 พ.ค.2565 สำนักข่าวโกลบัลไทมส์รายงานว่า อินเดียเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมสมาชิกองค์การความร่วมมือเซี่ยงไฮ้ (SCO) เป็นเวลา 4 วัน  เข้าร่วมภายใต้กรอบโครงสร้างต่อต้านการก่อการร้ายระดับภูมิภาคในชื่อเต็มว่า the Shanghai Cooperation Organisation’s Regional Anti Terror Structure SCO-RATS โดยจัดขึ้นที่กรุงนิวเดลี ประเทศอินเดีย 

อินเดียเข้ารับตำแหน่งประธานสภาโครงสร้างต่อต้านการก่อการร้ายระดับภูมิภาค (SCO-RATS) เมื่อวันที่ 28 ตุลาคม 2564 เป็นระยะเวลาหนึ่งปี ได้แสดงความสนใจอย่างยิ่งในการกระชับความร่วมมือด้านความมั่นคงกับ SCO และโครงสร้างต่อต้านการก่อการร้ายระดับภูมิภาค (RATS) ซึ่งเกี่ยวข้องกับประเด็นความปลอดภัยและการป้องกันโดยเฉพาะ

SCO เป็นกลุ่มเศรษฐกิจและความมั่นคงที่ทรงอิทธิพล และได้กลายเป็นหนึ่งในองค์กรระหว่างประเทศข้ามภูมิภาคที่ใหญ่ที่สุด ประเทศสมาชิกของ SCO 8 ประเทศ ได้แก่ รัสเซีย จีน อินเดีย ปากีสถาน สาธารณรัฐคีร์กีซ คาซัคสถาน ทาจิกิสถาน และอุซเบกิสถาน อัฟกานิสถานเป็นหนึ่งในรัฐผู้สังเกตการณ์ของ SCO

การประชุมพบปะกันครั้งนี้ ผู้เชี่ยวชาญจีนมองว่าเป็นสัญญาณของความพยายามในเอเชียกลาง เพื่อเสถียรภาพและความมั่นคงในภูมิภาค ตรงกันข้ามกับยุโรปที่ต้องเผชิญกับความวุ่นวายจากความขัดแย้งเผชิญหน้ากับรัสเซีย ที่เกิดจากการขยายตัวของ NATO  

คณะผู้แทนจากอินเดีย จีน ปากีสถาน และสมาชิก SCO รายอื่นๆ ในเอเชียกลางได้รวมตัวกัน เพื่อเพิ่มความร่วมมือในการต่อสู้กับความท้าทายด้านความมั่นคงในภูมิภาคต่างๆ โดยเฉพาะสถานการณ์ด้านความปลอดภัยในอัฟกานิสถาน และความตึงเครียดระหว่างรัสเซียและนาโต้ในยุโรป

ปากีสถานยังได้ส่งทีมสมาชิก 3 คนไปยังอินเดีย ซึ่งเป็นทีมแรกที่เป็นทางการไปยังอินเดียนับตั้งแต่นายกรัฐมนตรีชาห์บาซ ชารีฟเข้ารับตำแหน่งเมื่อเดือนที่แล้ว ซึ่งสื่ออินเดียตีความว่า ได้แสดงให้เห็นความสำคัญอย่างยิ่งที่ปากีสถานเข้าร่วมงานนี้ 

สื่ออินเดีย The Print อ้างแหล่งข่าวนิรนามว่า การอภิปรายจะขึ้นอยู่กับสิ่งที่นายกรัฐมนตรีอินเดีย นเรนทรา โมดี(Narendra Modi) ได้ประกาศในคำปราศรัยของเขาต่อการประชุมสุดยอด SCO ในเดือนกันยายน 2021 ว่า “ความไม่มั่นคงและการยึดถือหลักยังคงมีอยู่ในอัฟกานิสถาน และยังคงมีการสนับสนุนอุดมการณ์ของผู้ก่อการร้ายและหัวรุนแรง อยู่ทั่วทุกมุมโลก.”

เคียน เฟิง(Qian Feng) ผู้อำนวยการแผนกวิจัยของ National Strategy Institute แห่งมหาวิทยาลัยซิงหัว (Tsinghua) กล่าวเมื่อวันอังคารว่า การประชุมเน้นย้ำบทบาทของ SCO ในการปราบปรามการก่อการร้าย การแบ่งแยกดินแดน และลัทธิหัวรุนแรงทางศาสนา ซึ่งยังคุกคามอยู่ในทุกภูมิภาคของโลก

SCO ก่อตั้งขึ้นในปี 2544 เป็นองค์กรระดับภูมิภาคแห่งแรกที่ริเริ่มโดยจีนเพื่อจัดการกับภัยคุกคามจากการก่อการร้ายในภูมิภาคและส่งเสริมความร่วมมือทางการเมือง เศรษฐกิจ และวัฒนธรรม ตลอดจนความมั่นคง

การประชุมแสดงให้เห็นว่าประเทศในภูมิภาคมีความสนใจร่วมกันและมีฉันทามติที่จะทำงานร่วมกันเพื่อป้องกันไม่ให้สถานการณ์ความมั่นคงในอัฟกานิสถานลุกลามและป้องกันการเติบโตของกองกำลังก่อการร้ายที่รุนแรงต่อไป 

นักวิเคราะห์เชื่อว่า RATS ของ SCO ช่วยเสริมกลไกอื่นๆ ที่มีอยู่ รวมทั้งการประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศว่าด้วยประเด็นอัฟกันในกลุ่มประเทศเพื่อนบ้านของอัฟกานิสถาน และกลไกการเจรจาของรัฐมนตรีต่างประเทศจีน-อัฟกานิสถาน-ปากีสถาน ในการส่งเสริมความมั่นคงในภูมิภาค 

อัฟกานิสถานได้รับสถานะผู้สังเกตการณ์ SCO แต่ไม่มีตัวแทนของกลุ่มตอลิบานอัฟกันในที่ประชุม เนื่องจากผู้มีอำนาจของตอลิบานไม่ได้รับการยอมรับทางการทูตอย่างกว้างขวาง ผู้เชี่ยวชาญกล่าวว่า กลุ่มตอลิบานในอัฟกานิสถานอาจสามารถเข้าร่วมการประชุมในอนาคตได้ หากพวกเขาได้รับการยอมรับในระดับสากลมากขึ้น ซึ่งจะช่วยให้สถานการณ์โดยรวมในอัฟกานิสถานพัฒนาในทางที่เป็นบวกมากขึ้น

แม้ว่าอินเดียจะรู้สึกไม่สบายใจกับกลุ่มตอลิบานในอัฟกานิสถานมาเป็นเวลานานแล้ว และก่อนหน้านี้ก็เคยอยู่ในขอบของกลไกความร่วมมือระหว่างประเทศและระดับภูมิภาคในอัฟกานิสถาน ด้วยการเป็นเจ้าภาพจัดการประชุม SCO อย่างแข็งขัน อินเดียจะเพิ่มการแสดงตนและแสดงอิทธิพลต่อสถานการณ์ในอัฟกานิสถานเป็นหลัก ประเทศในภูมิภาคมากขึ้น

ผู้เชี่ยวชาญยังตั้งข้อสังเกตอีกว่า การประชุมท่ามกลางความขัดแย้งระหว่างรัสเซียและยูเครน อาจไม่มีการกล่าวอย่างเปิดเผย แต่สถานการณ์ความขัดแย้งในยุโรป เป็นบทเรียนเตือนประเทศในเอเชียว่าควรปฏิบัติตามแนวคิดด้านความปลอดภัยที่ครอบคลุม แก้ปัญหาด้วยการพูดคุยและปรึกษาหารือ หลีกเลี่ยงแรงกระตุ้นของความขัดแย้งทางเศรษฐกิจการเมือง  และลุกลามไปสู่ความขัดแย้งทางทหาร  การประชุมครั้งนี้จึงเป็นแบบอย่างของการแสวงหาความมั่นคงของเอเชียอย่างเป็นตัวของตัวเอง